Voeding- en leefstijl Vata


Volgens Ayurveda is het heel belangrijk om te weten welke constitutie (body type, ook wel Dosha) we hebben. Namelijk om gelukkig en gezond te zijn is er maar één weg om dit te bereiken en dat is leven in overeenstemming met je eigen constitutie. Nu is het zo dat ieder mens alle drie de Dosha's in zich heeft, namelijk Vata, Pitta en Kapha. Alle lichaamscellen hebben alle Dosha's nodig om zijn functies uit te voeren, maar voor ieder mens is de verhouding van deze Dosha's uniek. Soms is er één Dosha dominant, soms twee en bij sommige mensen zijn ze alle drie vrijwel gelijk aanwezig. De constitutie die al sinds de conceptie vast ligt houden we ons hele leven, maar kan wel gedurende ons leven uit balans raken en dan is het wijs om door middel van voeding hier invloed op uit te oefenen en om weer terug in balans te komen om ziekten te voorkomen. Wil jij meer weten over de Vata Dosha? Lees dan gauw verder...


Vata wordt gevormd uit de elementen ether en lucht en wordt geassocieerd met de eigenschap beweging. Mensen met een Vata constitutie zijn veelal druk in de weer, zowel geestelijk, lichamelijk als beide tegelijk. De snelle en bewegende kwaliteiten van Vata zorgen voor onregelmatigheid. Eet en slaap daarom indien mogelijk elke dag op hetzelfde tijdstip om balans in deze Dosha aan te brengen. Vata neemt ook toe met het ouder worden. Doordat droogte een andere eigenschap van Vata is, zal je dit doorgaans merken door het uitdrogen en rimpelen van de huid.

Andere natuurlijke factoren waarbij de Vata Dosha stijgt zijn naast de leeftijdsfase vanaf een jaar of 50, de tijdstippen 02.00 tot 06.00 uur 's nachts en overdag rond 14.00 en 18.00 uur. Ook gaat hij in de zomer stijgen, met het hoogtepunt in de late zomer. In de herfst zet de daling weer in.


Symptomen van een verhoogde Vata Dosha:

  • ruwe, droge huid

  • slapeloosheid

  • slap voelen of onverklaarbare moeheid

  • trillingen, krampen, spierspasmen

  • constipatie of veel winden laten, opgeblazen gevoel

  • pijnklachten

  • plotseling gewichtsverlies

  • koude klachten

  • wrange of bittere smaak in de mond

  • meer trek hebben in warm eten en drinken

  • zenuwachtigheid, angst

Gebieden waarin Vata zich voornamelijk opstapelt zijn:

  • dikke darm

  • hersenen

  • oren

  • botten

  • gewrichten

  • huid

  • dijen

Factoren die verhoging van Vata veroorzaken:

  • het eten van voedsel dat voornamelijk bitter, scherp of wrang smaakt

  • Koud voedsel en dranken ( bijvoorbeeld salades en koud water uit de kraan)

  • Geen vetten of vetarm eten of een zuivel (veganistisch) dieet

  • Vasten, maaltijden overslaan of een onregelmatig eetpatroon

  • Het onderdrukken van natuurlijke aandrang, denk aan plassen, ontlasten, niezen, gappen

  • onvoldoende slapen, werken in een nachtploeg

  • Hardlopen en zichzelf uitputten

  • Reizen, met name per vliegtuig

  • Herhaaldelijk of te veel de liefde te bedrijven

  • Non-stop kijken naar beeldschermen

  • Stress, angst, bezorgdheid en piekeren

Factoren die Vata balanceren:

  • Kies meer zoet, zuur en zoute smaken in je maaltijden

  • Kies voor verwarmende producten en specerijen

  • Gebruik vet (Ghee) bij het koken of voeg dit extra toe aan de maaltijd

  • Eet zwaarder en stevig voedsel

  • Eet zo min mogelijk rauw voedsel

  • Doe voorzichtig met de meeste bonen

  • Eet geen koud voedsel en drink geen koude dranken

  • zorg voor regelmaat en rust

  • Blijf warm

  • Meditatie

  • Masseer dagelijks met warme olie

Algemene voedingsmiddelen die Vata balanceren:

  • Voeding moet kalmerend, aardend en voedend zijn

  • Warme, zware, bevochtigende en versterkende producten

  • De smaken zoet, zuur en zout

  • Het eten van kleine hoeveelheden per keer en met regelmaat

  • Niet eten bij nerveuze klachten.

Specifieke voedingsmiddelen die Vata balanceren:

  • Fruit: Aanbevolen: Aardbeien, abrikozen, ananas, gekookte appels, bananen, rode en zwarte bessen, citroenen, dadels, druiven, frambozen, granaatappels, grapefruit, kakifruit, kersen, kiwi's limoenen, mango's, okra, papaja's, peren, perziken, pruimen, rozijnen, sinasappels, vijgen. Afgeraden: appels, cranberry's meloenen, gedroogde vruchten.

  • Groenten: Aanbevolen: Zoete aardappelen, artisjokken, aubergines, avocado's, bietjes, chili-/gedroogde Spaanse pepers, courgettes, groene erwten, verse koriander, koolraap, mais, paprika, pastinaak, peterselie, pompoenen, rabarber, radijs, tomaten, gekookte uien, venkel, wortelen, zeewier, zwarte olijven. Afgeraden: Asperges, bloemkool, boerenkool, broccoli, groene olijven, gekiemde groenten, komkommer, witte en groene kool, koolrabi, paddenstoelen, raapstelen, rauwkost, (bleek)selderij, sla, spinazie, rauwe uien.

  • Granen: Aanbevolen: volkoren granen. Afgeraden: Boekweit, cruesli, gerst, gierst, muesli, ongekookte of gedroogde granen, mais, witte rijst, rogge.

  • Bonen: Aanbevolen: adukibonen, mungbonen, tahoe en tofu. Afgeraden: bruine en witte bonen, kidneybonen, kikkererwten, limabonen, linzen, spliterwten, tempeh.

  • Noten en Zaden: Aanbevolen: amandelen (gepeld), cashewnoten, hazelnoten, kastanjes, lijnzaad, maanzaad, macadamia-noten, paranoten, pijnboompitten, pistachenoten, sesamzaden, tahin, walnoten. Afgeraden: kokosnoot, pompenpitten, popcorn, zonnebloempitten.

  • Zuivelproducten: Aanbevolen: biogarde, boter, cottage cheese, ghee, (jonge en geiten-) kaas, karnemelk, kefir, (volle) biologische geiten- en koeienmelk, room, takra, yoghurt, zure room. Afgeraden: IJs, oude kaas.

  • Dierlijke producten: Aanbevolen: eend, eieren, kalkoen, kip, schelpdieren, vis. Afgeraden: Lamsvlees, rundvlees, varkensvlees.

  • Oliën: Aanbevolen: amandelolie, avocado-olie, boter, ghee, kokosolie, mosterdolie, olijfolie, pindaolie, sesamolie, zonnebloemolie. Afgeraden: koolzaadolie, maiskiemolie, margarine, saffloerolie, sojaolie.

  • Zoetstoffen: Aanbevolen: ahornsiroop, honing, melasse, rietsuiker, fructose. Afgeraden: bruine suiker, witte suiker, kunstmatige zoetstoffen.

  • Kruiden: Aanbevolen: anijs, asafoetida, basilicum, cayennepeper, dille, fenegriek, gember, kaneel, kardemom, kerrie, knoflook, komijn, korianderzaad, kruidnagel, kurkuma, laurier, marjolein, mierikswortel, mosterd, munt, mootmuskaat, oregano, rozemarijn, saffraan, tijm, vanille, venkelzaad, (rock)zout, zeezout.

  • Dranken: aanbevolen: biologische (volle) geiten of koeienmelk, vruchtensappen, kruidenthee, water. Afgeraden: bier, wijn, sterke drank, frisdranken, ijskoude dranken, koffie, groene en zwarte thee.

Ik hoop dat je nu meer weet over de Vata dosha en hoe je deze in balans kan houden. Met de herfst opkomst is het voor iedereen belangrijk om de Vata- energie in de gaten te houden, maar natuurlijk helemaal voor de Vata-typen onder ons, want daarbij zal de Vata nog sneller een verstoring zijn.


Bron: o.a. Ayurvedische voedingsleer - Anil Kumar Metha


22 keer bekeken0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven