Ayurvedische tips voor januari

Leven met het ritme van de winter

De winter (oktober tot maart) is in de Ayurveda het seizoen waarin kou en droogte overheersen. Dit zijn ook de belangrijkste kwaliteiten van Vata, waardoor Vata in deze periode gemakkelijk verhoogd raakt. Typische winterklachten zoals constipatie, stijve gewrichten, reuma, artritis, een droge huid en innerlijke onrust kunnen hiervan het gevolg zijn.

Tegelijkertijd werkt het lichaam als een slimme thermostaat. Door de lage buitentemperatuur trekt de bloedcirculatie zich terug van de huid naar de interne organen om warmte vast te houden. Hierdoor wordt Agni (het spijsverteringsvuur) aangewakkerd. Een sterke Agni vraagt echter om voldoende brandstof. Wanneer het lichaam onvoldoende voeding krijgt, zal het weefsels aanspreken, wat op de langere termijn kan leiden tot verzwakking van de lichaamsstructuur. Juist daarom vraagt januari om voeding, warmte, regelmaat en zelfzorg.

Voeding in januari

In de winter is het belangrijk om Agni te ondersteunen met warm, oliehoudend en gemakkelijk verteerbaar voedsel. Zware kou en droogte worden in balans gebracht door voeding die voedt, smeert en verwarmt.

Aanbevolen voeding in januari:

• Warme, vers bereide maaltijden

• Soepen, stoofschotels en bouillons

• Oliehoudende voeding (ghee, olijfolie, sesamolie)

• Zuivelproducten (met mate en goed verteerbaar)

• Warme ontbijtjes zoals havermout, rijstpap of gestoofd fruit

• Drink verwarmende kruidentheeën zoals gember- en kaneelthee

• Eet dagelijks een mix van alle zes de smaken. Zout, zoet en zuur mogen in de winter iets overheersen. Deze smaken helpen Vata te verlagen en geven voeding en stabiliteit

• Gebruik ondersteunende kruiden zoals: Gember (verwarmend, stimuleert Agni en circulatie), Triphala (ondersteunt de spijsvertering en eliminatie), Guduchi (reinigend en balancerend voor alle dosha’s), Brahmi (voedt het zenuwstelsel en mentale helderheid),

  Sint-janskruid (traditioneel gebruikt bij milde winterse neerslachtigheid)

  
  

Naarmate het einde van de winter nadert, neemt Kapha (de vaste, zware kwaliteit) toe. Dit kan zich uiten in verkoudheid, slijmvorming, hoesten en een gevoel van zwaarte. Luister in deze overgangsfase goed naar je lichaam en pas je voeding hier subtiel op aan.

Leefstijl & dagelijkse routines voor de winter

De winter nodigt uit tot vertraging, maar ook tot bewuste routines die het lichaam ondersteunen en Kapha niet laten vastzetten.

Aanbevolen winterroutine:

• Sta uiterlijk om 07.00 uur op

• Begin de dag met tongschrapen en oliepulling

• Drink ’s ochtends een kop warm gemberwater met citroen en honing

• Eet een Vata- en Kapha-balancerend dieet

• Blijf warm en droog, vooral bij kou en vocht

• Doe dagelijks zelfmassage (Abhyanga) met warme sesamolie of plan met regelmaat een Abhyanga bij een Ayurvedisch masseur

• Pas regelmatig Nasya toe ter ondersteuning van sinussen en ademhaling

• Gebruik de Neti pot bij verkoudheid of slijm

  
  

Mentale en emotionele balans voor januari

De winter is het seizoen van duisternis, korte dagen en minder zonlicht. Dit kan de stemming beïnvloeden en gevoelens van somberheid versterken. Licht, beweging en warmte zijn in deze periode essentieel voor zowel je fysieke als mentale welzijn.

Aanbevolen zelfzorg:

• Probeer je zo veel mogelijk bloot te stellen aan zonlicht, bij voorkeur rond het middaguur wanneer de zon het krachtigst is.

• Beweeg dagelijks om de circulatie te stimuleren

• Yoga-houdingen zoals: vis, sprinkhaan, boot, boog, leeuw, kameel, kaars en een krachtige zonnegroet

• Meditatie en pranayama, met name de Bhastrika pranayama

• Veel lachen

  
  

Wat je in de winter beter kunt vermijden

Naast aanbevolen routines zijn er ook gewoontes die je per seizoen beter kunt laten.

Vermijd in de winter:

• Te veel koude, natte en vochtige voeding

• Overmatig zoete producten

• Voedsel direct uit de koelkast

Door je leefstijl en voeding per seizoen aan te passen, ondersteun je je spijsvertering en voorkom je disbalans.

Tot slot

De winter vraagt niet om forceren, maar om voeden, vertragen en verdiepen. Door mee te bewegen met het ritme van het seizoen, ondersteun je je lichaam én geest en leg je een stevige basis voor vitaliteit in het voorjaar. Zie deze maand als een uitnodiging om goed voor jezelf te zorgen, naar binnen te keren en te luisteren naar wat je lichaam werkelijk nodig heeft.

De winter is bij uitstek een periode waarin ik in mijn praktijk zie hoe belangrijk vertraging, voeding en aandacht voor jezelf zijn. Klachten als vermoeidheid, onrust, een verstoorde spijsvertering of terugkerende verkoudheden komen in deze maanden vaak naar voren.

In Ayurveda in Praktijk kijk ik samen met jou naar wat jouw lichaam en geest nodig hebben in dit seizoen. Met ayurvedische consulten, massages, behandelingen en praktische voedings- en leefstijladviezen help ik je om weer in balans te komen en je veerkracht te versterken, op een manier die past bij jou en het ritme van de natuur. (Leestip: Vata, Pitta en Kapha in januari).

Voel je welkom om contact op te nemen als je behoefte hebt aan begeleiding, verdieping of ondersteuning in deze winterperiode.

Behoefte aan diepe ontspanning en warmte in de winter?

Boek dan een Ayurvedische massage

Op de hoogte blijven van seizoen advies en inspiratie?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief